محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت دکستروز آگار

 

محیط کشت دکستروز آگار یک محیط انتخابی است که برای جداسازی و کشت باکتری ها، به ویژه آنهایی که دکستروز (گلوکز) را تخمیر می کنند، استفاده می شود.در دنیای شگفت‌انگیز میکروارگانیسم‌ها، ابزارهای متعددی برای مطالعه و بررسی این موجودات ریز و ناشناخته وجود دارد.یکی از این ابزارها، محیط کشت دکستروز آگار (Dextrose Agar یا DA) نام دارد. این محیط کشت که به طور گسترده در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی به کار می‌رود، به مثابه یک بستر ایده‌آل برای رشد و تکثیر طیف وسیعی از قارچ‌ها و مخمرها عمل می‌کند. از آگار، دکستروز، پپتون و عصاره گوشت گاو تشکیل شده است. وجود دکستروز باعث تمایز باکتری ها بر اساس توانایی آنها در تخمیر این قند می شود. باکتری هایی که می توانند دکستروز را تخمیر کنند اسید و گاز تولید می کنند و باعث تغییر رنگ در محیط از قرمز به زرد می شوند. این تغییر رنگ به دلیل وجود یک نشانگر PH مانند قرمز فنل است که در پاسخ به تغییر اسیدیته تغییر رنگ می دهد.ویژگی های این محصول را در ادامه بخوانید.

محیط کشت دکستروز آگار چیست؟

محیط کشت دکستروز آگار از جمله محیط‌های کشت انتخابی است که به طور خاص برای رشد قارچ‌ها و مخمرها طراحی شده است. این محیط کشت حاوی مواد مغذی ضروری برای این میکروارگانیسم‌ها، از جمله دکستروز (قند)، پپتون (منبع نیتروژن)، عصاره مخمر و آگار (عامل ژل‌کننده) است.

محتویات محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت دکستروز آگار از ترکیبات مختلفی تشکیل شده است. اصلی‌ترین ترکیبات آن شامل دکستروز، آگار، عصاره مخمر و پپتون است. هر یک از این ترکیبات نقش خاصی در حمایت از رشد میکروارگانیسم‌ها دارند. دکستروز منبع انرژی اصلی، آگار ماده جامد کننده، عصاره مخمر منبع ویتامین‌ها و پپتون منبع نیتروژن است.

محیط کشت دکستروز آگار یک نوع محیط کشت مخصوص است که برای رشد و تکثیر باکتری‌ها استفاده می‌شود. این محیط کشت از ترکیب دو ماده اصلی تشکیل شده است: دکستروز و آگار.

  1. دکستروز: دکستروز یک نوع قند است که به عنوان منبع انرژی برای رشد باکتری‌ها در محیط کشت استفاده می‌شود. باکتری‌ها می‌توانند دکستروز را به شکل ساده‌ترین شکل قندی یعنی گلوکز استفاده کنند و از آن به عنوان منبع انرژی خود استفاده کنند.
  2. آگار: آگار یک ژل است که به عنوان ماده اصلی در محیط کشت دکستروز آگار استفاده می‌شود. این ژل از یک نوع پلی‌ساکارید به نام آگاروز تشکیل شده است. آگاروز  به رشد همگن و یکنواخت برخی از باکتری‌ها کمک می‌کند. همچنین ، آگار به عنوان یک ماده جامد کمک می‌کند که محیط کشت استحکام داشته باشد تا باکتری ها به راحتی رشد کنند.

علاوه بر این دو مورد ، پپتون و عصاره گوشت گاو، ویتامین ها و سایر مواد مغذی ضروری مورد نیاز برای رشد میکروبی را فراهم می کند. آگار به‌عنوان یک عامل ژل‌کننده عمل می‌کند، محیط را جامد می‌کند و امکان جداسازی کلنی‌ها را فراهم می‌کند.

محیط کشت دکستروز آگار به طور گسترده‌ای در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی و فناوری غذا استفاده می‌شود. این محیط کشت مناسب برای رشد و شناسایی باکتری‌ها است و به دلیل خواص خاص خود، در تشخیص و رشد باکتری‌های همزیستی و پاتوژنیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربرد محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت دکستروز آگار یکی از محیط‌ های کشت میکروبی است که برای رشد و تکثیر باکتری‌ها و قارچ‌ها استفاده می‌شود.کاربردهای آن وسیع و متنوع هستند. این محیط کشت به عنوان یک محیط انتخابی برای رشد و شناسایی برخی از باکتری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، برای انجام آزمایش‌های مختلف در زمینه بیوشیمی، فیزیولوژی، ژنتیک و بیوتکنولوژی باکتری‌ها و قارچ‌ها، محیط کشت دکستروز آگار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • جداسازی و شناسایی قارچ‌ها و مخمرها: از محیط کشت دکستروز آگار برای جداسازی و شناسایی قارچ‌ها و مخمرها از نمونه‌های مختلف مانند خاک، آب، مواد غذایی و نمونه‌های بالینی استفاده می‌شود.
  • بررسی مورفولوژی قارچ‌ها و مخمرها: این محیط کشت بستر مناسبی برای مطالعه مورفولوژی (شکل ظاهری) و ساختار کلونی‌های قارچی و مخمری فراهم می‌کند.
  • آزمایش حساسیت به داروهای ضد قارچ: از محیط کشت دکستروز آگار برای بررسی حساسیت قارچ‌ها و مخمرها به داروهای ضد قارچ استفاده می‌شود.

دکستروز آگار معمولاً در آزمایشگاه های بالینی برای شناسایی و تمایز گونه های مختلف باکتری از جمله باکتری های گرم مثبت و گرم منفی استفاده می شود. به ویژه در شناسایی باکتری هایی که باعث عفونت دستگاه ادراری می شوند، مانند اشریشیا کلی و کلبسیلا پنومونیه مفید است. علاوه بر این، محیط کشت دکستروز آگار می تواند برای تشخیص وجود آنزیم های خاصی مانند آمیلاز و اوره آز که توسط گونه های باکتریایی خاص تولید می شوند، استفاده شود.

4 جای اصلی که دکستروز آگار معمولاً استفاده می شود:

  • کشت و جداسازی باکتری ها و مخمرها از نمونه های مختلف بالینی و محیطی.
  • بررسی تخمیر دکستروز توسط میکروارگانیسم ها.
  • تشخیص وجود آنزیم های خاص مانند کاتالاز و اکسیداز تولید شده توسط باکتری ها.
  • انجام تست حساسیت ضد میکروبی.
محیط کشت دکستروز آگار کاربردهای فراوانی در زمینه‌های مختلف دارد. این محیط کشت در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی برای جداسازی و شناسایی قارچ‌ها و مخمرها استفاده می‌شود. همچنین در صنایع غذایی و داروسازی برای کنترل کیفیت محصولات و تشخیص آلودگی‌های میکروبی به کار می‌رود. در ادامه به برخی از کاربردهای اصلی این پلیت ها اشاره خواهیم کرد:
  • آزمایشگاه‌های تحقیقاتی
در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، محیط کشت دکستروز آگار برای جداسازی و شناسایی انواع مختلفی از قارچ‌ها و مخمرها استفاده می‌شود. این محیط به دلیل غنی بودن از مواد مغذی، امکان رشد سریع میکروارگانیسم‌ها را فراهم می‌کند و به محققان کمک می‌کند تا به راحتی میکروب‌ها را شناسایی و بررسی کنند.
محیط کشت دکستروز آگار
  •  صنایع غذایی
در صنایع غذایی، محیط کشت دکستروز آگار برای کنترل کیفیت محصولات و تشخیص آلودگی‌های میکروبی استفاده می‌شود. این محیط کشت به دلیل دقت بالا در تشخیص انواع مختلفی از قارچ‌ها و مخمرها، به طور گسترده‌ای در آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
محیط کشت دکستروز آگار
  •   صنایع داروسازی
در صنایع داروسازی نیز محیط کشت دکستروز آگار برای تشخیص آلودگی‌های میکروبی در محصولات دارویی به کار می‌رود. استفاده از این محیط کشت به شرکت‌های داروسازی کمک می‌کند تا از ایمنی و کیفیت محصولات خود اطمینان حاصل کنند.
محیط کشت دکستروز آگار

شرایط نگه داری محیط کشت دکستروز آگار 

شرایط نگهداری محیط کشت دکستروز آگار معمولاً شامل نگهداری محیط آماده شده در دمای اتاق (25-20 درجه سانتیگراد) در محیط خشک و تاریک است. محافظت از محیط در برابر گرما، رطوبت و نور بیش از حد مهم است، زیرا این عوامل می توانند کیفیت محیط را کاهش داده و بر عملکرد آن تأثیر بگذارند. علاوه بر این، پیروی از دستورالعمل های سازنده برای توصیه های ذخیره سازی خاص ضروری است، زیرا ممکن است بسته به فرمولاسیون محیط متفاوت باشد. ظروف باز نشده دکستروز آگار دهیدراته شده باید در جای خشک و خنک و دور از نور نگه داری شود.

 

مزیت استفاده از محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت دکستروز آگار دارای مزایا و معایب خاصی است. از مزایای این محیط کشت می‌توان به رشد سریع و گسترده میکروارگانیسم‌ها، تشخیص دقیق و کاربردهای گسترده اشاره کرد. اما معایبی نیز دارد که شامل هزینه نسبتاً بالا و نیاز به شرایط خاص برای نگهداری و استفاده می‌شود.
  • انتخابی بودن: محیط کشت دکستروز آگار با داشتن pH اسیدی (حدود 5.6) از رشد بسیاری از باکتری‌ها جلوگیری می‌کند و شرایط ایده‌آلی را برای رشد قارچ‌ها و مخمرها فراهم می‌آورد.
  • سهولت استفاده: تهیه و استفاده از این محیط کشت بسیار ساده و آسان است
  • قیمت مناسب: محیط کشت دکستروز آگار در مقایسه با سایر محیط‌های کشت قارچی، از قیمت مقرون به صرفه‌تری برخوردار است.
  • شفافیت: شفافیت این محیط کشت، مشاهده کلونی‌های قارچی و مخمری را آسان‌تر می‌کند

 

 نحوه استفاده از محیط کشت دکستروز آگار

استفاده از محیط کشت دکستروز آگار نیاز به رعایت مراحل خاصی دارد. ابتدا باید محیط کشت آماده شود. برای آماده‌سازی محیط کشت، مقدار مشخصی از پودر دکستروز آگار در آب حل شده و سپس حرارت داده می‌شود تا به حالت مایع درآید. پس از آن، محیط کشت در ظروف پتری ریخته شده و اجازه داده می‌شود تا سرد و جامد شود. سپس نمونه‌های مورد نظر بر روی سطح محیط کشت قرار داده می‌شوند و در دمای مناسب انکوبه می‌شوند تا میکروارگانیسم‌ها رشد کنند.

نکات مهم در هنگام استفاده از محیط کشت دکستروز آگار

  • از محیط کشت استریل شده استفاده کنید.
  • ظروف و وسایل کشت را قبل از استفاده به طور کامل استریل کنید.
  • محیط کشت را در شرایط استریل و دور از نور و آلودگی نگهداری کنید.
  • پس از استفاده از محیط کشت، آن را به طور صحیح دفع کنید

نحوه تهیه محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت دکستروز آگار (Dextrose Agar یا DA) یکی از پرکاربردترین محیط‌های کشت در میکروبیولوژی است که برای جداسازی و شناسایی قارچ‌ها و مخمرها استفاده می‌شود. این محیط کشت به دلیل سادگی تهیه، کارایی و قیمت مناسب، به طور گسترده در آزمایشگاه‌های آموزشی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این مقاله، به طور گام به گام مراحل تهیه و آماده سازی محیط کشت دکستروز آگار را شرح خواهیم داد.

مواد و تجهیزات:

  • پودر محیط کشت دکستروز آگار
  • آب مقطر
  • اتوکلاو
  • دماسنج
  • ظروف استریل شده (شیشه یا پلاستیکی)
  • همزن مغناطیسی (اختیاری)

مراحل تهیه:

  1. وزن کردن: به ازای هر لیتر آب مقطر، 35 گرم پودر محیط کشت وزن کنید.
  2. حل کردن پودر: پودر محیط کشت را به آرامی به آب مقطر اضافه کنید و به طور کامل مخلوط کنید.
  3. گرم کردن: مخلوط را با حرارت ملایم روی شعله یا با استفاده از حمام آب گرم کنید تا پودر به طور کامل حل شود.
  4. استریل کردن: پس از حل شدن کامل پودر، محلول را به مدت 15 دقیقه در دمای 121 درجه سانتی‌گراد در اتوکلاو استریل کنید.
  5. سرد کردن: محلول استریل شده را از اتوکلاو خارج کرده و بگذارید تا به دمای 45 تا 50 درجه سانتی‌گراد خنک شود.
  6. ریختن در ظروف: محیط کشت خنک شده را به آرامی در ظروف استریل شده (شیشه یا پلاستیکی) بریزید.
  7. انکوباسیون: ظروف حاوی محیط کشت را به مدت 24 تا 48 ساعت در دمای 30 تا 35 درجه سانتی‌گراد در انکوباتور قرار دهید تا از عدم وجود آلودگی میکروبی اطمینان حاصل کنید.

نکات مهم:

  • از آب مقطر استریل شده برای تهیه محیط کشت استفاده کنید.
  • تمام ظروف و تجهیزات مورد استفاده باید قبل از استفاده به طور کامل استریل شوند.
  • هنگام مخلوط کردن پودر با آب، از ایجاد حباب خودداری کنید.
  • محلول را به شدت گرم نکنید، زیرا ممکن است باعث تجزیه برخی از مواد تشکیل دهنده محیط کشت شود.
  • پس از استریل شدن، محیط کشت را به سرعت سرد کنید تا از ژل شدن زودهنگام آن جلوگیری شود.
  • محیط کشت آماده شده را در یخچال و در ظروف دربسته نگهداری کنید.
  • از محیط کشت که بیش از دو هفته از تاریخ تهیه آن گذشته است استفاده نکنید.

خرید محیط کشت دکستروز آگار

البته به دلیل موارد استریل ، تایم محدود ، هزینه بالاتر و… به صرفه نیست که این محیط را در آزمایشگاه بسازید مگر این که قصد فروش داشته باشید .خرید محیط کشت دکستروز آگار برای محققان و متخصصان میکروبیولوژی بسیار حیاتی است، زیرا این محیط کشت به طور گسترده‌ای برای کشت و شناسایی قارچ‌ها و مخمرها استفاده می‌شود. هنگام خرید محیط کشت دکستروز آگار، باید به کیفیت و ترکیبات آن توجه ویژه‌ای داشت تا نتایج دقیق‌تری به دست آید. شرکت‌های مختلفی در زمینه تولید و عرضه این محیط کشت فعالیت می‌کنند، بنابراین انتخاب منبع معتبر برای خرید محیط کشت دکستروز آگار بسیار مهم است. همچنین، توجه به تاریخ انقضا و شرایط نگهداری محیط کشت هنگام خرید ضروری است. خرید محیط کشت دکستروز آگار به‌صورت آنلاین نیز امکان‌پذیر است، اما باید از فروشگاه‌های معتبر و دارای مجوز خرید کرد. محققان باید قبل از خرید محیط کشت دکستروز آگار، نیازهای خاص خود را بررسی کرده و با مشاوره کارشناسان، بهترین گزینه را انتخاب کنند. قیمت خرید محیط کشت دکستروز آگار نیز می‌تواند متفاوت باشد، بنابراین مقایسه قیمت‌ها و کیفیت محصولات مختلف می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر کمک کند.

گردآورندگان: حامد صمدیان / مریم راد

برچسب ها:

این مقاله بدون برچسب است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *